22
feb

'De meiden weerbaar maken, daar doen we het voor'

Stewart.jpg

Vandaag is het de Europese dag van het slachtoffer. Een goede gelegenheid voor XONAR om stil te staan bij deze term in de breedste zin van het woord. We spraken Stewart, een van de jeugdzorgmedewerkers werkzaam in de Beschermde Opvang van XONAR.

De Beschermde Opvang binnen XONAR is een hulpvorm die niet vaak in de schijnwerpers staat. Dat is niet vreemd, het is een beschermde plek.  Een huis in een afgeschermde omgeving welke opvang biedt aan jongens en meiden van buiten de EU. Deze jongeren hebben ervaring met zeer heftige situaties en zijn als alleenstaande minderjarigen via Nidos bij XONAR terecht gekomen.

Stewart neemt ons mee in zijn ervaringen in het meidenhuis. Hij begon hier tweeënhalf jaar geleden, vers vanuit zijn opleiding Social Work.

'Ik wist niet wat ik kon verwachten. Mijn eerste dag vond ik erg spannend, ik werd door een collega opgehaald bij een van de XONAR locaties en meegenomen naar de opvang. Al snel kwam ik erachter dat je niet goed kunt uitleggen hoe de opvang is, als je hier niet bent geweest.'

De opvang is besloten, niet gesloten. In de opvang gelden beschermende maatregelen, zoals het niet beschikken over een mobiele telefoon.  Maar de jongeren, afhankelijk van de fase waar ze zich in bevinden, mogen wel alleen naar buiten. Daarnaast is er geen sprake van sancties als ze zich niet aan de regels houden. Stewart geeft aan dat dit natuurlijk wel eens voor uitdagingen kan zorgen. Echter is de hulpverlening in de opvang volledig ingericht op het creëren van wederzijds vertrouwen en weerbaarheid. En dat betekent dus ook het gefaseerd teruggeven van vrijheid en verantwoordelijkheid.

Er wordt binnen de opvang in drie fasen gewerkt. Allereerst de wen fase, waarin de meiden meedraaien in de structuur van de dag. Hier is het doel dat ze bewust worden van waarom ze in de opvang zitten en in ieder geval leren één persoon in vertrouwen te nemen. In deze fase mogen ze nog niet zonder begeleiding naar buiten. In de tweede fase, de woonfase, krijgen ze geleidelijk meer vrijheid. Tussen de mentor, Nidos en de gedragswetenschapper van XONAR vindt afstemming plaats over de mate van die vrijheid in samenhang met veiligheid en weerbaarheid. De derde fase staat in het teken van doorstroom naar een andere vorm van opvang. In deze fase staan diverse leerdoelen centraal. Budget bewaking, omgang met Social Media en reizen met OV zijn enkele voorbeelden hiervan.

'We houden de fasen aan, echter is het per individu heel anders. De een is veel sneller toe aan een bepaalde fase dan de ander. En soms ben je gedwongen heel snel over te gaan naar de vertrek fase door invloeden van buitenaf. We streven er in de begeleiding vooral naar om in te gaan op wat de betreffende pupil nodig heeft. Daarin staan weerbaarheid en veiligheid altijd centraal.'

Werken in een huis vol meiden en verschillende culturen is niet altijd makkelijk. De meeste meiden zijn vanuit thuis heel andere man/vrouw verhoudingen gewend. Stewart vertelt verschillende verhalen over zijn pupillen van nu en uit het verleden waarbij dit sterk naar voren komt. Een man niet aan durven kijken, niet willen dat hij meehelpt in de keuken of denken dat je tegen een man geen nee mag zeggen, zijn tekenende voorbeelden daarvan. Toch merkt Stewart ook dat de verschillende culturen heel mooi naast elkaar kunnen bestaan.

'De meiden hebben soms een heel andere achtergrond, vaak een andere religie. Dit is iets waar ik de meeste vragen over krijg vanuit mijn vrienden en kennissen. Gaat dat wel goed? En ik kan eigenlijk alleen maar met een volmondige ja antwoorden. We vieren hier bijvoorbeeld kerst, maar ook het Suikerfeest. De meiden vinden het alleen maar mooi om elkaars cultuur te leren kennen. Ook voor mij persoonlijk is het mooi om met alle culturen kennis te maken. Zo zijn we laatst met de meiden naar een musical 'The African Mamas' geweest. Voor hen zo herkenbaar, voor mij zo veel nieuwe indrukken. Een fantastische avond.'

Zoals Stewart aangaf staat het creëren van een veilige omgeving centraal in de Beschermde Opvang. De meiden helpen om weer vertrouwen te krijgen. Maar daarnaast ook weerbaar worden voor de tijd die na de opvang komt. Naast de begeleiding waarin ze hier handvatten voor krijgen, zijn het volgens Stewart vaak de kleine dingen die het doen.

'Laten merken dat je hen ziet, dat is enorm belangrijk. De begeleiding en training is essentieel, maar soms is het net die knipoog of een schouderklopje dat het verschil maakt.'

Het toekomstperspectief voor de meiden in de opvang is vaak erg onzeker. Het is in veel gevallen nog niet duidelijk of iemand in Nederland mag blijven en zo niet, waar diegene dan naar toe moet. Dit maakt het werk van de Beschermde Opvang van XONAR des te belangrijker. Ervoor zorgen dat deze jongeren zo weerbaar mogelijk weer deel kunnen nemen aan de maatschappij, in Nederland of daarbuiten.